An Arabic Curriculum for Non-Native Speakers Based on the Common European Framework of Reference for Languages at Levels A1–A2
Mehmet Hakkı Suçin
Âlemü’l-Fikr / عالم الفكر, 44(2), Ekim–Aralık 2015, 223–255.
Kuveyt: Ulusal Kültür, Sanat ve Edebiyat Konseyi (المجلس الوطني للثقافة والفنون والآداب).
Yayın türü: Hakemli araştırma makalesi
Makalenin dili: Arapça
Derginin 44. cilt, 2. sayısı Ekim–Aralık 2015 tarihlidir; içindekiler sayfasında çalışma 223. sayfadan itibaren gösterilmektedir.
Öz
Bu çalışma, Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni’nin (CEFR) yabancı dil öğretimine getirdiği yaklaşım ve ölçütlerden hareketle, ana dili Arapça olmayan öğrenenlere yönelik A1 ve A2 düzeylerinde kapsamlı bir Arapça öğretim programı geliştirmektedir. Çalışmanın temel amacı, CEFR’nin dil yeterlik düzeylerini ve iletişimsel yaklaşımını Arapçanın yapısal, kültürel ve kullanım özelliklerine uyarlayarak öğretmenler, program geliştiriciler ve ders kitabı yazarları için uygulanabilir bir çerçeve oluşturmaktır.
Programın hazırlanmasında iletişimsel yaklaşım, öğrenenin merkeze alınması, dil becerilerinin bütünleştirilmesi ve öğrenme hedeflerinin gözlenebilir çıktılar biçiminde tanımlanması temel ilkeler olarak benimsenmektedir. CEFR’deki bağımsız dil kullanımını esas alan yeterlik anlayışı, Arapça öğretiminin ses, yazı sistemi, dilbilgisi ve iletişimsel kullanım özellikleriyle ilişkilendirilerek yeniden yapılandırılmaktadır.
Çalışmada A1 ve A2 düzeyleri için dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerine ilişkin ayrıntılı hedefler belirlenmekte; her beceri alanında öğrenenin gerçekleştirmesi beklenen iletişimsel görevler ve bunların öğretimine yönelik açıklamalar tablolar hâlinde sunulmaktadır. A1 düzeyinde temel kişisel bilgiler, gündelik ihtiyaçlar, basit soru-cevap yapıları ve yakın çevreyle iletişim öne çıkarken; A2 düzeyinde daha geniş gündelik durumlar, geçmiş ve gelecek hakkında konuşma, betimleme, karşılaştırma, kişisel deneyim aktarımı ve daha karmaşık iletişimsel görevler yer almaktadır.
Program yalnızca beceri hedeflerini değil, konu alanlarını ve dilsel içeriği de sistematik biçimde düzenlemektedir. Temel iletişim durumları; aile ve sosyal çevre, gündelik hayat, eğitim, seyahat, alışveriş, iş ve meslekler, sağlık ve benzeri temalar etrafında yapılandırılırken, bu temalarla ilişkilendirilecek sözcük dağarcığı ve dilbilgisel yapıların düzeylere göre aşamalı biçimde öğretilmesi önerilmektedir.
Çalışmanın sonunda önerilen programın öğretmenler, ders kitabı yazarları ve öğretim programı geliştiricileri için bir rehber model olarak kullanılabileceği belirtilmektedir. Ayrıca A1 ve A2 için geliştirilen çerçevenin ilerleyen aşamalarda B1, B2, C1 ve C2 düzeyleri için de genişletilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Arapça öğretimi, yabancı dil olarak Arapça, Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni, CEFR, A1, A2, öğretim programı, iletişimsel yaklaşım, dil becerileri.