The Translation Behavior of Reduplications from Turkish into Arabic: The Case of Orhan Pamuk’s The New Life
Mehmet Hakkı Suçin
Öz
Bu çalışma, Türkçenin biçim ve üslup bakımından dikkat çekici özelliklerinden biri olan ikilemelerin Arapçaya aktarımında nasıl bir çeviri davranışı sergilediğini incelemektedir. Araştırmanın paralel derlemini Orhan Pamuk’un Yeni Hayat romanının Bekir Sıdkî ve Abdülkadir Abdelli tarafından yapılan iki Arapça çevirisi oluşturmaktadır. Romanda yer alan ikilemeler farklı yapısal ve anlamsal kategorilere ayrılarak iki çevirmenin bunları Arapçaya aktarırken kullandıkları stratejiler karşılaştırılmaktadır.
Çalışmada ikilemeler tam tekrar, yarı tekrar ve yansımalı tekrar olmak üzere temel kategoriler altında incelenmekte; yarı tekrarlar da kısmi, eşdizimsel, pekiştirmeli, sayısal, m’li ve dilbilgisel tekrar gibi alt türlere ayrılmaktadır. Bu sınıflandırma aracılığıyla ikilemelerin Arapçada sıfat, zarf ve fiil gibi farklı yapılara dönüştürülmesi, yeniden ifade edilmesi, genelleştirilmesi veya kimi durumlarda çeviride düşürülmesi karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir.
Araştırmanın nicel bulgularına göre incelenen ikilemelerin yaklaşık %45’i tam tekrar, %49’u yarı tekrar, %6’sı ise yansımalı tekrar niteliğindedir. Tam tekrarların büyük çoğunluğu Arapçada zarf işlevli yapılarla karşılanırken, bunların yalnızca yaklaşık %6’sı her iki çeviride de yine tam tekrar biçiminde aktarılmıştır. Yarı tekrarların çevirisinde ise sıfat ve zarf yapıları öne çıkmaktadır.
Çalışma, Türkçe ikilemelerin Arapçaya aktarımında özellikle ses, biçim, üslup ve anlam düzeylerinde belirgin bir çeviri kaybı meydana gelebildiğini göstermektedir. Bu kaybın bir bölümü iki dilin yapısal farklılıklarından kaynaklanırken bir bölümü hedef dilin üslup normlarıyla ilişkilidir. Bu nedenle ikilemelerin biçimsel ve retorik işlevlerinin hedef metinde bütünüyle ortadan kalkmaması için uygun telafi mekanizmalarının devreye sokulmasının önemine dikkat çekilmektedir.
Anahtar kelimeler: Çeviri · ikilemeler · Yeni Hayat · Orhan Pamuk · Türkçe · Arapça
Makaleyi Arapça PDF olarak oku →
Bu çalışmayı kaynak göster
Chicago
محمد حقي سوتشين. “سلوك ترجمة الألفاظ التكرارية من التركية إلى العربية: ترجمة رواية «الحياة الجديدة» لأورهان باموك نموذجًا.” العربية والترجمة 5، ع. 18 (صيف 2014): 11–35.
APA
سوتشين، محمد حقي. (2014). سلوك ترجمة الألفاظ التكرارية من التركية إلى العربية: ترجمة رواية «الحياة الجديدة» لأورهان باموك نموذجًا. العربية والترجمة، 5(18)، 11–35.
Yayın bilgileri
العربية والترجمة
Cilt: 5
Sayı: 18
Dönem: Yaz 2014
Sayfalar: 11–35
Yayıncı: المنظمة العربية للترجمة
Yayın yeri: Beyrut, Lübnan
Yayın türü: Hakemli araştırma makalesi
Metnin dili: Arapça