Arabic Translation Education in Türkiye and Arabic Literary Translation Workshops
Genç Tercümanlar Çalıştayı, Ankara: T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı, Proje ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü, 2015, 41–51.
Yayın No: 89
ISBN: 978-605-4858-13-2
Yayın türü: Çalıştay bildirisi
Kitap, T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından 2015 yılında Ankara’da yayımlanmıştır.
Öz
Bu çalışma, Türkiye’de Arapça çeviri eğitiminin üniversite düzeyindeki mevcut durumunu ve Türkçe–Arapça/Arapça–Türkçe edebî çeviri atölyelerinin mesleki çevirmen yetiştirmedeki rolünü ele almaktadır. İlk bölümde Arap Dili ve Edebiyatı, Arap Dili Eğitimi ve Arapça Mütercim-Tercümanlık programlarındaki çeviri eğitimi karşılaştırmalı olarak incelenmekte; bu programların müfredatlarında yer alan çeviri dersleri ve mesleki formasyon bakımından güçlü ve zayıf yönleri değerlendirilmektedir.
Arap Dili ve Edebiyatı programlarında çeviri eğitiminin çoğunlukla dil ve edebiyat öğretiminin bir uzantısı olarak yürütüldüğü; Arap Dili Eğitimi programlarının ise temel olarak öğretmen yetiştirmeye odaklandığı belirtilmektedir. Buna karşılık Arapça Mütercim-Tercümanlık programlarının doğrudan çeviri mesleğine yönelik olmakla birlikte programlar arasında ders çeşitliliği, uygulamalı eğitim, alan uzmanlaşması ve lisansüstü eğitim açısından önemli farklılıklar bulunduğu ortaya konulmaktadır. Çalışmada Okan, Kırıkkale ve İstanbul 29 Mayıs üniversitelerindeki müfredatlar dersler bazında karşılaştırılmaktadır.
İkinci bölümde ise 2006 yılından itibaren düzenlenen Türkçe–Arapça/Arapça–Türkçe Edebî Çeviri Atölyeleri ele alınmaktadır. Çalışma, bu atölyelerin profesyonel çevirmenlerle mesleğe yeni başlayan edebiyat çevirmenlerini buluşturduğunu; edebî çeviri uygulamalarını doğrudan deneyimleme, metinler üzerinde tartışma, eleştiri ve ortak değerlendirme imkânı sağladığını vurgulamaktadır. Atölyelerin Türkiye ile Arap dünyası arasında edebî çeviri alanında sürdürülebilir bir etkileşim ve profesyonel çevre oluşturma işlevi üzerinde durulmaktadır.
Çalışmanın genel değerlendirmesinde, Türkiye’de Arapça öğretiminin niceliksel olarak güçlü bir kurumsal zemine sahip olmasına rağmen çeviri eğitiminin metodoloji, uygulama ve uzmanlaşma bakımından geliştirilmesi gerektiği savunulmaktadır. Özellikle mütercim-tercümanlık programlarında çeviri kuramı ile uygulamanın dengelenmesi, alan çevirilerine daha fazla yer verilmesi, akademik kadroların mesleki çeviri deneyiminin güçlendirilmesi ve lisansüstü çeviri eğitiminin geliştirilmesi gereğine dikkat çekilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Arapça çeviri eğitimi, Arapça mütercim-tercümanlık, edebî çeviri, çevirmen eğitimi, Arap Dili ve Edebiyatı, Arap Dili Eğitimi, çeviri atölyeleri, Türkçe-Arapça çeviri.