Attitudes of Arabic Language Instructors and Students toward Teaching Arabic Dialects at University Level in Turkey
Mehmet Hakkı Suçin
Öz
Bu çalışma, Türkiye’de üniversite düzeyinde Arapça öğrenen öğrenciler ile Arapça öğretim elemanlarının Arap lehçelerinin öğretimine yönelik tutumlarını araştırmaktadır. Araştırma, Arap Dili ve Edebiyatı, Arapça Öğretmenliği ve Mütercim-Tercümanlık programlarının son sınıf öğrencileri ile bu programlarda görev yapan öğretim elemanlarına uygulanan anketlere dayanmaktadır. Çalışmaya İstanbul, Ankara, Atatürk, Gazi, Selçuk, Dicle ve Kırıkkale üniversiteleri dâhil edilmiştir.
Araştırma, Türkiye’de Arapça öğretiminin uzun süre ağırlıklı olarak Modern Standart Arapça/fasih Arapça üzerinden yürütüldüğünü ve lehçelerin öğretimine ideolojik ve pedagojik gerekçelerle mesafeli yaklaşıldığını belirtmektedir. Bununla birlikte Arap dünyasıyla artan ilişkiler ve Arapçadaki diglossia olgusunun yabancı dil olarak Arapça öğretiminde oluşturduğu iletişimsel güçlükler, lehçelerin öğretim programlarındaki yerinin yeniden değerlendirilmesini gerekli hâle getirmiştir.
Öğrenci verileri, katılımcıların büyük çoğunluğunun fasih Arapça ile lehçeyi ayırt edebildiğini ve lehçe öğretiminin gerekli olduğunu düşündüğünü göstermektedir. Öğrenciler genel olarak fasih Arapçanın tek başına iletişim açısından yeterli olmadığı görüşündedir; ayrıca lehçelerin fasih Arapçayla birlikte veya fasih Arapçada temel oluşturulduktan sonra öğretilmesini desteklemektedir.
Buna karşılık öğrencilerin önemli bir bölümü, bir Arap ana dili konuşuruyla lehçede kesintisiz iletişim kurabilecek düzeye ulaşamadığını belirtmektedir.
Araştırmanın öğretim elemanlarına ilişkin bulguları da lehçelerin üniversite programlarına dâhil edilmesine yönelik güçlü bir destek bulunduğunu ortaya koymaktadır. Öğretim elemanlarının çoğu önce fasih Arapçada temel oluşturulmasını, ardından lehçe öğretimine geçilmesini tercih etmektedir. Öğretilmesi en gerekli görülen lehçe Şam/Beyrut lehçesi, ikinci sırada Kahire lehçesidir; katılımcıların yaklaşık üçte biri ise herhangi bir Arap lehçesini konuşamadığını veya anlayamadığını belirtmiştir.
Çalışmanın sonuçlarına göre öğrencilerin yaklaşık %24’ü herhangi bir Arap lehçesi dersi almadan mezun olmaktadır. Türkiye’de lehçe öğretiminin fasih Arapçayla bütünleşik biçimde yürütülmediği; öğretimin ağırlıklı olarak Kahire, Şam/Beyrut ve Bağdat lehçeleriyle sınırlı kaldığı, Anadolu’da konuşulan Arap lehçelerinin ise üniversite programlarında göz ardı edildiği tespit edilmektedir.
Hem öğrenciler hem de öğretim elemanları mevcut lehçe öğretimini yetersiz bulmakta ve lehçelerin Arapça programlarına daha sistematik biçimde dâhil edilmesi gerektiği konusunda büyük ölçüde uzlaşmaktadır.
Anahtar kelimeler: Arap lehçeleri · Türkiye · öğrenci tutumları · öğretim elemanı tutumları
Bildiri metnini Arapça PDF olarak oku →
Bu çalışmayı kaynak göster
Chicago
محمد حقي سوتشين. “مواقف أساتذة اللغة العربية وطلابها من تدريس اللهجات العربية على المستوى الجامعي في تركيا.” In Arabic Varieties: Far and Wide: Proceedings of the 11th International Conference of AIDA – Bucharest, 2015, edited by George Grigore and Gabriel Bițună, 521–529. Bucharest: Editura Universității din București, 2016.
APA
سوتشين، محمد حقي. (2016). مواقف أساتذة اللغة العربية وطلابها من تدريس اللهجات العربية على المستوى الجامعي في تركيا. In G. Grigore & G. Bițună (Eds.), Arabic varieties: Far and wide: Proceedings of the 11th International Conference of AIDA – Bucharest, 2015 (pp. 521–529). Editura Universității din București.
Yayın bilgileri
Arabic Varieties: Far and Wide: Proceedings of the 11th International Conference of AIDA – Bucharest, 2015
Editörler: George Grigore, Gabriel Bițună
Yayıncı: Editura Universității din București
Yayın yeri: Bucharest
Yıl: 2016
Sayfalar: 521–529
ISBN: 978-606-16-0709-9
Yayın türü: Uluslararası konferans bildirisi / kitap bölümü
Metnin dili: Arapça